İletişim Başkanlığı’ndan Blok Zincir ile Yenilikçi Web Yayını

İletişim Başkanlığı'ndan Blok Zincir ile Yenilikçi Web Yayını

İletişim Başkanlığı, yaptığı açıklamada, resmi İngilizce web sitesinin dünyada bir ilke imza atarak, merkezi bir sunucu veya üçüncü taraf aracılığı olmaksızın blok zincir altyapısı üzerinden erişime açıldığını duyurdu. Bu yenilik, kullanıcıların ‘cbiletisim.eth.link’ adresi üzerinden ulaşabileceği, kamu kurumları arasında bir ilk olma özelliği taşıyor. Web sitesinin açılışı, Başkanlığın son bir yıl boyunca yürüttüğü dijital dönüşüm sürecinin önemli bir aşamasını temsil ediyor. Yapay zeka ve blok zincir teknolojilerini kamu yönetimine entegre etme hedefi doğrultusunda gerçekleştirilen bu çalışma, her aşamada somut çıktılar elde ederek devam etti.

Yerli ve güvenli yapay zeka altyapısı, ‘Yapay Zeka Dönüşümü’ projesi çerçevesinde oluşturulan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile şekillendi. Strateji gereği, başlangıçta bulut ortamında geliştirilen uygulamalar, hızla yüksek güvenlikli yerli ve kurum içi bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlarla hassas veriler, dış bağımlılıklar olmaksızın yerel ortamda işlenmeye başlandı. Bu altyapı üzerinde, kurumun ihtiyaçlarına özel yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarları arkasında çalışan yerli dil ve görsel-dil modelleri (LLM ve VLM) devreye alındı. Çok dilli uluslararası medya izleme sistemi ile duygu analizi, risk ve anomali tespiti gibi özelliklerle dezenformasyonla mücadelede hızlı bir yapı oluşturuldu; bu sayede kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye ulaşımı desteklendi.

Kurumun iç belgeleriyle entegre bir kapalı devre yapay zeka asistanı olan CibGPT, personelin kurumsal bilgilere güvenli ve yetkili erişimini sağladı. Otomatik metin hazırlama, görsel üretim ve çok dilli video oluşturma gibi işlemler, VLM tabanlı çok modlu çerçeve ile hızlandırıldı, böylece operasyonel maliyetler azaltıldı. İlGen kodlama asistanı, yazılım geliştirme süreçlerine katkı sağlayarak kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimi gibi işlevsellikler sundu. Ayrıca, doğal dili SQL’e çeviren ULAK entegrasyon aracı, teknik bilgisi az olan personelin karmaşık kurumsal veri tabanlarını kolayca sorgulamasına olanak tanıdı.

Başkanlık, bu sürecin bir sonraki aşamasında teknolojik birikimini kamu yönetimi ve akademik dünyayla paylaşma hedefi güttü. Bu kapsamda, Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi hazırlanarak, teknolojinin kamuya güvenli ve etkin bir şekilde benimsenmesi desteklenmeye çalışıldı. Ayrıca, Türkiye’deki ilk kamu kurumu olarak dünyaca ünlü yapay zeka ve makine öğrenmesi topluluk platformu olan Hugging Face’te resmi bir profil oluşturuldu. İlk katkı olarak, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından derlenen doğal afetler, seçimler, göç ve ekonomi gibi alanlardaki 2.810 doğrulama kaydından oluşan Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri seti paylaşıldı. CC-BY-4.0 lisansı ile erişime açılan bu veri seti, araştırmacıların dezenformasyon tespitine yönelik modeller geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor.

Son olarak, Başkanlık, dijital arşivlerinin güvenilirliğini ve değiştirilemezliğini sağlamak amacıyla blok zincir teknolojisini kamu süreçlerine entegre etti. Diplomasi, tarih ve kültür gibi alanlarda 130 resmi yayın, IPFS protokolü ile dağıtık ağlarda kalıcı olarak arşivlenirken, bu yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmeler aracılığıyla Ethereum blok zincirine işlendi. Bu çalışma, Başkanlığın dijital dönüşüm yolunda attığı sağlam adımlardan birini oluşturuyor.

Author: Fatma Aydın