Kiralık konut piyasasında yeni bir dönem başlıyor. Ev sahipleri, artık yalnızca kira bedelini değil, kiracıların evdeki tüm davranışlarını da denetim altına almak istiyor. Yeni nesil kira sözleşmeleri, “misafir kısıtlaması” ve “evde spor yapma yasağı” gibi maddelerle dolup taşıyor ve bu kurallara uymayan kiracılar için tahliye süreçleri hızla devreye girebiliyor.
Gayrimenkul Uzmanı, kira sözleşmelerinin artık barınma hakkından ziyade yaşam tarzına müdahale eden bir hale geldiğini belirterek, “İmza attığınız belge sadece bir kira sözleşmesi değil, ihlalleriniz durumunda anında tahliyeye neden olabilecek bir hukuk metnidir” uyarısında bulundu.
Yeni sözleşmelerde dikkat çeken en önemli değişiklikler sosyal yaşam kısıtlamaları. Kiracılara, komşuları rahatsız etmemek gerekçesiyle “evde spor aleti kullanma yasağı” konuluyor. Mülk sahipleri, kiracının evde kimlerle yaşadığını ve misafir trafiğini de kontrol etmeye alıyor. Evde yaşayan kişi sayısındaki artış, yeni sözleşmelerde “doğrudan tahliye nedeni” olarak tanımlanmış durumda.
Site ve apartman yönetim planları da artık kira sözleşmelerinin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Balkonda barbekü yapma, çamaşır asma, dış cepheye anten takma ve kapı önüne ayakkabı bırakma gibi günlük alışkanlıklar yasaklanıyor. Bu kurallara uyulmadığı takdirde kiracıya sadece 3 gün süre tanınıyor; ihlalin devam etmesi durumunda ise tahliye süreci hemen başlatılıyor.
Ekonomik yükümlülükler de tamamen kiracıların üzerine yıkılmış durumda. Yeni dönemde apartmanın idari giderleri, personel maaşları ve SGK masrafları gibi kalemler kiracılardan talep ediliyor. Tahliye sırasında, parkelerin cilalanmış, mermerlerin parlatılmış ve boyanın kusursuz yapılmış olması gibi şartlar aranıyor. Kira veya aidatın bir gün bile gecikmesi halinde otomatik olarak yüzde 5 gecikme faizi devreye giriyor.
Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, eski dönemlerdeki birkaç sayfalık standart sözleşmelerin yerini çok sayfalı ve ağır yaptırımlı metinlerin aldığını belirtti. Birçok kiracının “standarttır” düşüncesiyle sözleşmeleri okumadan imza attığını ifade eden Araç, bu maddelerin hukuken bağlayıcı olduğunu ve mahkemede “okumamıştım” demenin geçerli bir mazeret olmadığını vurgulayarak kiracıları daha dikkatli olmaya davet etti.